హనుమాన్ చాలీసా తెలుగు లిరిక్స్ అర్థంతో
హనుమాన్ చాలీసాలోని ప్రతి దోహా, ప్రతి చౌపాయి ఈ పేజీలో తెలుగు అక్షరాల్లో ఉన్నాయి. ఒక్కోదాని కింద సులువైన తెలుగులో దాని అర్థం, ఒక చిన్న వివరణ ఉన్నాయి.
ఈ అర్థాలు మేము మా సొంత మాటల్లో సులువుగా రాశాం. కొన్ని చౌపాయిలను పండితులు వేరే విధంగా కూడా వివరిస్తారు. ఇంకా లోతుగా తెలుసుకోవాలంటే జగద్గురు రామభద్రాచార్య గారి “మహావీరీ వ్యాఖ్యా” (హిందీలో) లాంటి పుస్తకాలు చదవండి.
చాలీసా మాత్రమే చదవాలన్నా, దాని PDF కావాలన్నా హనుమాన్ చాలీసా తెలుగులో పేజీ చూడండి. ఒక్కో మాటకు అర్థం పదాల అర్థం పేజీలో (ఇంగ్లీష్‌లో) ఉంది. ఇంగ్లీష్‌లో పూర్తి అర్థం కావాలంటే ఇంగ్లీష్ అర్థం పేజీ చూడండి. చాలీసా ఎలా రాశారో చరిత్ర పేజీలో (ఇంగ్లీష్‌లో) చదవండి.
మొదటి దోహాలు · చౌపాయి 1 నుంచి 10 · 11 నుంచి 20 · 21 నుంచి 30 · 31 నుంచి 40 · చివరి దోహా · PDF · ప్రశ్నలు
మొదటి దోహాలు
శ్రీగురు చరన సరోజ రజ నిజ మను ముకురు సుధారి।
బరనఉఁ రఘుబర బిమల జసు జో దాయకు ఫల చారి॥
అర్థం: శ్రీగురువు పాదపద్మాల ధూళితో నా మనసు అనే అద్దాన్ని శుభ్రం చేసుకుంటాను. ఆ తర్వాత శ్రీ రఘువరుడి (శ్రీరాముడి) మచ్చలేని కీర్తిని పాడుతాను. ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలనే నాలుగు ఫలాలనూ ఇచ్చే కీర్తి అది.
వివరణ: తులసీదాస్ గారు గురువుకు నమస్కరించి మొదలుపెడతారు. మనసు మీద గర్వం, అజ్ఞానం అనే ధూళి పేరుకుని ఉన్నంత వరకు దేవుడి కీర్తిని సరిగ్గా పాడలేం. గురువు అనుగ్రహమే ఆ ధూళిని తుడిచేస్తుంది. హనుమాన్ చాలీసా శ్రీరాముడి కీర్తితో మొదలవుతుంది, ఎందుకంటే హనుమంతుడి గొప్పతనమంతా రామభక్తిలోనే ఉంది.
బుద్ధిహీన తను జానికే, సుమిరౌం పవన-కుమార।
బల బుధి బిద్యా దేహు మోహిం, హరహు కలేస బికార॥
అర్థం: నాకు బుద్ధి తక్కువని తెలుసుకుని వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుణ్ణి తలచుకుంటున్నాను. హనుమంతా, నాకు బలం, బుద్ధి, విద్య ఇవ్వు. నా కష్టాలనూ (కలేస) మనసులోని దోషాలనూ (బికార) పోగొట్టు.
వివరణ: కేవలం మన తెలివితో దేవుణ్ణి చేరలేమని ఇక్కడ మనస్ఫూర్తిగా ఒప్పుకుంటున్నారు. అందుకే ఈ మూడింటినీ అడుగుతున్నారు: బలం (శరీరానికీ మనసుకూ శక్తి), బుద్ధి (మంచీ చెడూ గుర్తించే తెలివి), విద్య (జ్ఞానం). “కలేస” అంటే బయటి నుంచి వచ్చే కష్టాలు. “బికార” అంటే లోపల ఉండే దోషాలు: కామం, క్రోధం, లోభం, మోహం లాంటివి.
చౌపాయి 1 నుంచి 10
జయ హనుమాన జ్ఞాన గున సాగర।
జయ కపీస తిహుఁ లోక ఉజాగర॥
అర్థం: హనుమంతా, నీకు జయం. నువ్వు జ్ఞానానికీ మంచి గుణాలకూ సముద్రం లాంటివాడివి. వానరులకు నాయకుడా (కపీస), నీకు జయం. నీ కీర్తి మూడు లోకాల్లోనూ వెలుగుతోంది.
వివరణ: చాలీసాలో మొదటి చౌపాయే హనుమంతుడికి జేజేలు పలుకుతూ మొదలవుతుంది. హనుమంతుడి జ్ఞానానికీ గుణాలకూ అంతు లేదు కాబట్టి “సాగర” (సముద్రం) అన్నారు. “తిహుఁ లోక” అంటే స్వర్గం, భూమి, పాతాళం అనే మూడు లోకాలు. మూడింటిలోనూ హనుమంతుడి కీర్తి వ్యాపించింది.
రామ దూత అతులిత బల ధామా।
అంజని-పుత్ర పవనసుత నామా॥
అర్థం: నువ్వు శ్రీరాముడి దూతవు. ఎవరూ సాటిరాని బలానికి నువ్వు నిలయం. అంజనీపుత్రుడు (అంజని-పుత్ర), వాయుపుత్రుడు (పవనసుత) అనే పేర్లతో నిన్ను పిలుస్తారు.
వివరణ: హనుమంతుడు అనగానే అందరికీ ముందు గుర్తొచ్చేది “రామ దూత”, అంటే శ్రీరాముడి దూత. ఆయన బలమంతా శ్రీరాముడి పని కోసమే. అంజనాదేవి కొడుకు కాబట్టి అంజనీపుత్రుడు, వాయుదేవుడి కొడుకు కాబట్టి పవనసుతుడు.
మహాబీర బిక్రమ బజరంగీ।
కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ॥
అర్థం: మహావీరా, నువ్వు ఎంతో పరాక్రమవంతుడివి. నీ శరీరం వజ్రంలా గట్టిది. చెడు బుద్ధిని (కుమతి) నువ్వు పోగొడతావు, మంచి బుద్ధి ఉన్నవాళ్లకు (సుమతి) తోడుగా ఉంటావు.
వివరణ: “బజ్ర” (వజ్రాయుధం), “అంగ” (అవయవాలు) అనే రెండు మాటలు కలిసి “బజరంగీ” అయింది. అంటే వజ్రంలా గట్టి శరీరం ఉన్నవాడు అని అర్థం. ఇక్కడ తులసీదాస్ గారు హనుమంతుడి బలం గురించే కాదు, బుద్ధి గురించి కూడా చెబుతున్నారు. మనసులోంచి తప్పుడు ఆలోచనలు తీసేసి హనుమంతుడు సరైన దారి చూపిస్తాడు.
కంచన బరన బిరాజ సుబేసా।
కానన కుండల కుంచిత కేసా॥
అర్థం: నీ రంగు బంగారంలా ఉంటుంది. అందమైన వేషంలో నువ్వు మెరిసిపోతావు. చెవులకు కుండలాలు ఉన్నాయి, జుట్టు ఉంగరాలు తిరిగి ఉంటుంది.
వివరణ: పారాయణం చేసేటప్పుడు మనసులో చూసుకోవడానికి వీలుగా ఇక్కడ హనుమంతుడి రూపాన్ని వర్ణించారు. “కంచన బరన” అంటే బంగారంలా మెరిసే రంగు.
హాథ బజ్ర ఔర ధ్వజా బిరాజై।
కాఁధే మూఁజ జనేఊ సాజై॥
అర్థం: నీ చేతుల్లో వజ్రాయుధం, జెండా మెరుస్తున్నాయి. భుజం మీద మూఁజ గడ్డితో చేసిన జంధ్యం ఉంది.
వివరణ: వజ్రాయుధం బలానికి గుర్తు, జెండా విజయానికి గుర్తు. మూఁజ (ఒక రకమైన గడ్డి) జంధ్యం హనుమంతుడి నిగ్రహాన్నీ పవిత్రమైన జీవితాన్నీ గుర్తు చేస్తుంది.
సంకర సువన కేసరీనందన।
తేజ ప్రతాప మహా జగ బందన॥
అర్థం: నువ్వు శివుడి అంశవి, కేసరి కొడుకువి. నీ తేజస్సూ ప్రతాపమూ చాలా గొప్పవి. లోకమంతా నీకు నమస్కరిస్తుంది.
వివరణ: “సంకర సువన” అంటే హనుమంతుడు శివుడి అంశ అని. వానరరాజు కేసరి హనుమంతుడి తండ్రి, అందుకే కేసరీనందనుడు (కేసరి కొడుకు) అంటారు.
బిద్యావాన గునీ అతి చాతుర।
రామ కాజ కరిబే కో ఆతుర॥
అర్థం: నువ్వు విద్యావంతుడివి, మంచి గుణాలున్నవాడివి, ఎంతో తెలివైనవాడివి. శ్రీరాముడి పని చేయడానికి ఎప్పుడూ ఉత్సాహంగా ఉంటావు.
వివరణ: హనుమంతుడి విద్యా తెలివీ అంతా రాముడి పని కోసమే. జ్ఞానం, మంచి గుణాలు ఒక మంచి పనికి ఉపయోగపడినప్పుడే వాటికి విలువ.
ప్రభు చరిత్ర సునిబే కో రసియా।
రామ లషన సీతా మన బసియా॥
అర్థం: ప్రభువైన శ్రీరాముడి కథ వినడం నీకు చాలా ఇష్టం. శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతమ్మ నీ మనసులో కొలువై ఉంటారు.
వివరణ: రామకథ వినడం హనుమంతుడికి ఎంతో ఆనందం. రామకథ ఎక్కడ చెప్పినా హనుమంతుడు వినడానికి వస్తాడని నమ్మకం. “లషన” అంటే లక్ష్మణుడే, చాలా పుస్తకాల్లో ఈ పేరు “లఖన” అని ఉంటుంది.
సూక్ష్మ రూప ధరి సియహిం దిఖావా।
బికట రూప ధరి లంక జరావా॥
అర్థం: చిన్న (సూక్ష్మ) రూపం ధరించి సీతమ్మకు కనిపించావు. భయంకరమైన (బికట) రూపం ధరించి లంకను కాల్చావు.
వివరణ: అశోకవనంలో సీతమ్మ భయపడకూడదని హనుమంతుడు చిన్న రూపంలో చెట్టు ఆకుల మధ్య దాక్కుని ఆమెను కలిశాడు. తర్వాత పెద్ద రూపం ధరించి లంకను తగలబెట్టాడు. సందర్భానికి తగిన రూపం హనుమంతుడు తీసుకుంటాడు.
భీమ రూప ధరి అసుర సఁహారే।
రామచంద్ర కే కాజ సఁవారే॥
అర్థం: భారీ (భీమ) రూపం ధరించి రాక్షసులను సంహరించావు. శ్రీరామచంద్రుడి పనులను చక్కగా నెరవేర్చావు.
వివరణ: లంక యుద్ధంలో హనుమంతుడు ఎంతో మంది రాక్షసులను చంపాడు. ఇక్కడ కూడా ఆయన చేసిన ప్రతి వీరకృత్యం తన కోసం కాదు, శ్రీరాముడి పని కోసమే.
చౌపాయి 11 నుంచి 20
లాయ సజీవన లఖన జియాయే।
శ్రీరఘుబీర హరషి ఉర లాయే॥
అర్థం: సంజీవని మూలిక తెచ్చి లక్ష్మణుడిని బతికించావు. అది చూసి సంతోషించిన శ్రీ రఘువీరుడు (శ్రీరాముడు) నిన్ను గుండెలకు హత్తుకున్నాడు.
వివరణ: యుద్ధంలో మేఘనాదుడి (ఇంద్రజిత్తు) శక్తి అనే ఆయుధం తగిలి లక్ష్మణుడు స్పృహ తప్పి పడిపోయాడు. హనుమంతుడు ఒక్క రాత్రిలో ద్రోణగిరి పర్వతం నుంచి సంజీవని తెచ్చాడు. ఏ మూలికో గుర్తుపట్టలేక పర్వతాన్నే మొత్తం ఎత్తుకొచ్చాడు. ఈ సంజీవని మూలికనే “సజీవన” అన్నారు.
రఘుపతి కీన్హీ బహుత బడాఈ।
తుమ మమ ప్రియ భరతహి సమ భాఈ॥
అర్థం: శ్రీ రఘుపతి (శ్రీరాముడు) నిన్ను ఎంతో పొగిడాడు. “భరతుడిలాగే నువ్వు కూడా నాకు ఇష్టమైన తమ్ముడివి” అని అన్నాడు.
వివరణ: శ్రీరాముడికి భరతుడంటే ఎంతో ప్రేమ. హనుమంతుణ్ణి భరతుడంత ఇష్టమైనవాడని అనడం చూస్తే, శ్రీరాముడికి హనుమంతుడి మీద ఎంత ప్రేమ ఉందో అర్థమవుతుంది.
సహస బదన తుమ్హరో జస గావైం।
అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావైం॥
అర్థం: “వెయ్యి నోళ్ల ఆదిశేషుడు నీ కీర్తిని పాడుతాడు” అని చెబుతూ శ్రీపతి (శ్రీరాముడు) నిన్ను కౌగిలించుకుంటాడు.
వివరణ: ఆదిశేషుడికి వెయ్యి నోళ్లు ఉంటాయని నమ్మకం. హనుమంతుడి కీర్తి ఎంత గొప్పదంటే వెయ్యి నోళ్ల శేషుడు మాత్రమే దాన్ని పాడగలడని శ్రీరాముడు అంటాడు, ప్రేమగా హనుమంతుణ్ణి కౌగిలించుకుంటాడు. “శ్రీపతి” అంటే శ్రీ (సీతమ్మ) భర్త.
సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీసా।
నారద సారద సహిత అహీసా॥
అర్థం: సనకుడు మొదలైన ఋషులు, బ్రహ్మదేవుడు మొదలైన దేవతలు, గొప్ప మునులు, నారదుడు, సరస్వతీదేవి, ఆదిశేషుడు కూడా నీ కీర్తిని పాడుతారు.
వివరణ: ఈ చౌపాయీ దీని తర్వాతిదీ కూడా శ్రీరాముడి మాటలే: ఋషులు, దేవతలు, మునులు అందరూ హనుమంతుడి కీర్తిని పాడుతారు. “సారద” అంటే సరస్వతీదేవి, “అహీసా” అంటే నాగులకు రాజైన ఆదిశేషుడు.
జమ కుబేర దిగపాల జహాఁ తే।
కబి కోబిద కహి సకే కహాఁ తే॥
అర్థం: యముడు, కుబేరుడు, దిక్పాలకులు (దిక్కులను కాపాడేవాళ్లు) కూడా నీ కీర్తిని పాడుతారు. ఇక కవులూ పండితులూ దాన్ని పూర్తిగా ఎలా చెప్పగలరు?
వివరణ: హనుమంతుడి కీర్తికి అంతు లేదని ఈ మూడు చౌపాయిలూ చెబుతాయి. దేవతలే పాడే ఆ కీర్తిని ఏ కవీ పూర్తిగా చెప్పలేడు. “కోబిద” అంటే పండితుడు.
తుమ ఉపకార సుగ్రీవహిం కీన్హా।
రామ మిలాయ రాజ పద దీన్హా॥
అర్థం: నువ్వు సుగ్రీవుడికి పెద్ద ఉపకారం చేశావు: అతన్ని శ్రీరాముడి దగ్గరికి తీసుకెళ్లి రాజు పదవి ఇప్పించావు.
వివరణ: వాలికి భయపడి సుగ్రీవుడు ఋష్యమూక పర్వతం మీద ఉండేవాడు. హనుమంతుడే సుగ్రీవుడిని శ్రీరాముడికీ లక్ష్మణుడికీ పరిచయం చేశాడు. శ్రీరాముడు వాలిని చంపి సుగ్రీవుడిని కిష్కింధకు రాజును చేశాడు.
తుమ్హరో మంత్ర బిభీషన మానా।
లంకేస్వర భఏ సబ జగ జానా॥
అర్థం: నీ సలహా (మంత్ర) విని విభీషణుడు లంకకు రాజయ్యాడు. ఈ సంగతి లోకమంతటికీ తెలుసు.
వివరణ: లంకలో హనుమంతుడు విభీషణుడిని కలిసి మాట్లాడాడు. ఆ మాటలే విభీషణుడికి శ్రీరాముడిని శరణు కోరే ధైర్యాన్ని ఇచ్చాయి. రాముడి శరణు పొందిన విభీషణుడు తర్వాత లంకకు రాజయ్యాడు. ఇక్కడ “మంత్ర” అంటే సలహా.
జుగ సహస్ర జోజన పర భానూ।
లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ॥
అర్థం: సూర్యుడు ఎంతో దూరంలో (జుగ సహస్ర జోజన) ఉన్నాడు. అయినా తియ్యటి పండు అనుకుని నువ్వు సూర్యుణ్ణి మింగేశావు.
వివరణ: ఇది హనుమంతుడి చిన్నప్పటి కథ. ఉదయిస్తున్న ఎర్రటి సూర్యుణ్ణి పండు అనుకుని తినడానికి హనుమంతుడు ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు. సూర్యుడు చాలా దూరంలో ఉన్నాడని “జుగ సహస్ర జోజన” చెబుతోంది. ఈ సంఖ్యలను గుణిస్తే సూర్యుడి అసలు దూరానికి దగ్గరగా వస్తుందని కొందరు అంటారు. దీని గురించి కింద ప్రశ్నల్లో ఉంది.
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీం।
జలధి లాఁఘి గయే అచరజ నాహీం॥
అర్థం: ప్రభువైన శ్రీరాముడి ఉంగరాన్ని నోట్లో పెట్టుకుని నువ్వు సముద్రాన్ని దాటావు. ఇందులో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు.
వివరణ: హనుమంతుడు సీతమ్మను వెతకడానికి బయలుదేరుతున్నప్పుడు, గుర్తుగా చూపించడానికి శ్రీరాముడు తన ఉంగరం ఇచ్చాడు. దాని మీద రామనామం ఉంది. రామనామం తోడుంటే వంద యోజనాల సముద్రాన్ని దాటడం ఆశ్చర్యమేమీ కాదని తులసీదాస్ గారు అంటారు.
దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే।
సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హరే తేతే॥
అర్థం: లోకంలో ఎంత కష్టమైన పనులైనా నీ దయ ఉంటే సులువైపోతాయి.
వివరణ: కష్ట సమయంలో భక్తులు హనుమంతుణ్ణి తలచుకుంటారు. ఆయన దయ ఉందన్న నమ్మకం మనసుకు ధైర్యం ఇస్తుంది, కష్టమైన పని కూడా తేలికగా అనిపిస్తుంది. ఇది నమ్మకానికి సంబంధించిన మాట. అలా అని మన కృషిని వదిలేయమని కాదు.
చౌపాయి 21 నుంచి 30
రామ దుఆరే తుమ రఖవారే।
హోత న ఆజ్ఞా బిను పైసారే॥
అర్థం: నువ్వు శ్రీరాముడి ద్వారానికి కాపలాదారువి. నీ అనుమతి లేకుండా ఎవరూ లోపలికి వెళ్లలేరు.
వివరణ: అంటే శ్రీరాముడి దగ్గరికి వెళ్లాలంటే హనుమంతుడి ద్వారానే వెళ్లాలి. అందుకే రామభక్తులు ముందుగా హనుమంతుణ్ణి తలచుకుంటారు.
సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ సరనా।
తుమ రచ్ఛక కాహూ కో డర నా॥
అర్థం: నిన్ను శరణు కోరినవాళ్లకు అన్ని సుఖాలూ దొరుకుతాయి. నువ్వు రక్షకుడిగా ఉంటే ఎవరికీ భయపడనక్కర్లేదు.
వివరణ: “రచ్ఛక” అంటే రక్షకుడు. శరణు కోరడం అంటే పూర్తిగా నమ్మడం. అలాంటి నమ్మకం మనసులోంచి భయాన్ని తీసేస్తుంది.
ఆపన తేజ సమ్హారో ఆపై।
తీనోం లోక హాఁక తేం కాఁపై॥
అర్థం: నీ తేజస్సును (శక్తిని) అదుపు చేయగలిగేది నువ్వొక్కడివే. నీ గర్జన (హాఁక) వింటే మూడు లోకాలూ వణికిపోతాయి.
వివరణ: హనుమంతుడి శక్తి ఎంత గొప్పదంటే దాన్ని ఇంకెవరూ ఆపలేరు. ఋషుల శాపం వల్ల హనుమంతుడు తన బలాన్ని మరిచిపోయాడని ఒక కథ ఉంది. సముద్రాన్ని దాటే ముందు జాంబవంతుడు ఆ బలాన్ని గుర్తు చేశాడు. అందుకే కొందరు పండితులు “సమ్హారో” అంటే “గుర్తు చేసుకోవడం” అని కూడా చెబుతారు.
భూత పిసాచ నికట నహిం ఆవై।
మహాబీర జబ నామ సునావై॥
అర్థం: మహావీరుడైన హనుమంతుడి నామం ఎప్పుడు వినిపిస్తుందో, అప్పుడు భూతాలు, పిశాచాలు దగ్గరికి రావు.
వివరణ: హనుమంతుడి నామం భయాన్ని పోగొడుతుందని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే చీకట్లో గానీ ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు గానీ భయం వేస్తే హనుమాన్ చాలీసా చదువుతారు. నామం తలచుకుంటే మనసుకు ధైర్యం వస్తుంది.
నాసై రోగ హరై సబ పీరా।
జపత నిరంతర హనుమత బీరా॥
అర్థం: వీరుడైన హనుమంతుడి నామాన్ని ఆపకుండా జపిస్తే రోగాలు పోతాయి, బాధలన్నీ తీరిపోతాయి.
వివరణ: ఇది భక్తుల నమ్మకానికి సంబంధించిన మాట. జపం మనసును ప్రశాంతంగా, గట్టిగా ఉంచుతుంది, జబ్బు చేసినప్పుడు ఓపిక ఇస్తుంది. జబ్బు చేస్తే డాక్టర్ సలహా, వైద్యం కూడా అంతే ముఖ్యం. జపం వాటికి తోడు, వాటికి బదులు కాదు.
సంకట తేం హనుమాన ఛుడావై।
మన క్రమ బచన ధ్యాన జో లావై॥
అర్థం: మనసుతో, పనితో, మాటతో హనుమంతుణ్ణి ధ్యానించేవాళ్లను హనుమంతుడు కష్టాల నుంచి కాపాడతాడు.
వివరణ: “మన క్రమ బచన” అనే మాట గమనించండి. ఆలోచనలో, పనిలో, మాటలో, మూడింటిలోనూ నిజమైన భక్తి ఉండాలని దీని అర్థం. మాటలు వల్లె వేస్తే సరిపోదు. రోజువారీ జీవితంలో కూడా ఆ భక్తి కనిపించాలి.
సబ పర రామ తపస్వీ రాజా।
తిన కే కాజ సకల తుమ సాజా॥
అర్థం: తపస్వి అయిన రాజు శ్రీరాముడే అందరికంటే గొప్పవాడు. ఆయన పనులన్నీ నువ్వే నెరవేర్చావు.
వివరణ: రాజు అయినా శ్రీరాముడు ఒక తపస్విలా అడవిలో జీవించాడు. సీతమ్మను వెతకడం, సంజీవని తేవడం, లంక యుద్ధంలో పోరాడటం, ఇలా అంతటి ప్రభువు పనులను హనుమంతుడు పూర్తి చేశాడు.
ఔర మనోరథ జో కోఇ లావై।
సోఇ అమిత జీవన ఫల పావై॥
అర్థం: ఎవరు ఏ కోరికతో (మనోరథ) నీ దగ్గరికి వచ్చినా, వాళ్లకు జీవితంలో దాని అంతులేని ఫలం దొరుకుతుంది.
వివరణ: మనస్ఫూర్తిగా చేసిన ప్రార్థన వృథా కాదని భక్తుల నమ్మకం. అలా అని ప్రతి కోరికా మనం అనుకున్నట్టే తీరుతుందని కాదు. ఇది హనుమంతుడి మీద నమ్మకానికి సంబంధించిన మాట.
చారోం జుగ పరతాప తుమ్హారా।
హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా॥
అర్థం: నాలుగు యుగాల్లోనూ (కృత, త్రేతా, ద్వాపర, కలి) నీ ప్రతాపం ఉంది. నీ కీర్తి లోకమంతటికీ తెలుసు, అది లోకానికి వెలుగునిస్తుంది.
వివరణ: హనుమంతుడు చిరంజీవి అని నమ్మకం, అంటే అన్ని యుగాల్లోనూ ఉంటాడు. మహాభారతంలో కూడా హనుమంతుడు భీముణ్ణి కలుస్తాడు, అర్జునుడి రథం మీది జెండాపై కూర్చుంటాడు.
సాధు సంత కే తుమ రఖవారే।
అసుర నికందన రామ దులారే॥
అర్థం: నువ్వు సాధువులనూ సజ్జనులనూ కాపాడతావు, రాక్షసులను నాశనం చేస్తావు. శ్రీరాముడికి నువ్వంటే ఎంతో ఇష్టం.
వివరణ: “నికందన” అంటే వేళ్లతో సహా పెకలించి నాశనం చేసేవాడు. ఒక వైపు మంచివాళ్లకు రక్ష, మరో వైపు చెడుకు అంతం. హనుమంతుడిలోని ఈ రెండు కోణాలూ ఇక్కడ కలిసి కనిపిస్తాయి.
చౌపాయి 31 నుంచి 40
అష్ట సిద్ధి నౌ నిధి కే దాతా।
అస బర దీన జానకీ మాతా॥
అర్థం: అష్ట సిద్ధులూ నవ నిధులూ ఇవ్వగలిగేవాడివి నువ్వు. ఈ వరాన్ని నీకు ఇచ్చింది జానకీ మాత (సీతమ్మ).
వివరణ: అశోకవనంలో హనుమంతుణ్ణి చూసి సంతోషించిన సీతమ్మ ఈ వరం ఇచ్చిందని నమ్మకం. అష్ట సిద్ధులు, నవ నిధులు ఏవో కింద ప్రశ్నల్లో ఉంది.
రామ రసాయన తుమ్హరే పాసా।
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా॥
అర్థం: రామభక్తి అనే రసాయనం (ప్రాణం పోసే మందు) నీ దగ్గర ఉంది. నువ్వు ఎప్పుడూ శ్రీ రఘుపతికి (శ్రీరాముడికి) దాసుడిగానే ఉంటావు.
వివరణ: ఇక్కడ “రసాయన” అంటే కొత్త ప్రాణం పోసే మందు, ఈ రోజుల్లో మనం అనుకునే కెమికల్స్ కాదు. రామభక్తినే ఆ మందు అన్నారు, అది మనసును బాగు చేస్తుంది. ఎప్పుడూ రాముడి సేవకుడు కాబట్టి ఈ గొప్ప సంపద హనుమంతుడి దగ్గర ఉంది.
తుమ్హరే భజన రామ కో పావై।
జనమ జనమ కే దుఖ బిసరావై॥
అర్థం: నిన్ను భజిస్తే భక్తులు శ్రీరాముణ్ణి చేరుకుంటారు, ఎన్నో జన్మల దుఃఖాలను మరిచిపోతారు.
వివరణ: హనుమంతుడి మీద భక్తి రామభక్తికి దారి తీస్తుంది. “బిసరావై” అంటే మరిపించడం: రాముడి ప్రేమ దొరికితే పాత బాధలు మనసులోంచి పోతాయి.
అంత కాల రఘుబర పుర జాఈ।
జహాఁ జన్మ హరి-భక్త కహాఈ॥
అర్థం: అలాంటి భక్తులు జీవితం చివర్లో శ్రీ రఘువరుడి (శ్రీరాముడి) ధామానికి వెళ్తారు. మళ్లీ ఎక్కడ పుట్టినా హరిభక్తులుగానే పేరు పొందుతారు.
వివరణ: నిజమైన భక్తి ఈ జన్మతో ఆగిపోదని దీని అర్థం. అలాంటి భక్తులు మరు జన్మలోనూ దేవుడి భక్తులుగానే పుడతారు.
ఔర దేవతా చిత్త న ధరఈ।
హనుమత సేఇ సర్బ సుఖ కరఈ॥
అర్థం: వేరే దేవతలను మనసులో పెట్టుకోకపోయినా, హనుమంతుణ్ణి సేవిస్తే చాలు, అన్ని సుఖాలూ దొరుకుతాయి.
వివరణ: దీని అర్థం వేరే దేవతలను తక్కువ చేయడం కాదు. హనుమంతుడి భక్తిలో రామభక్తి కూడా ఉంది కాబట్టి, అది దానంతట అదే పూర్తి అని మాత్రమే ఇక్కడ చెబుతున్నారు.
సంకట కటై మిటై సబ పీరా।
జో సుమిరై హనుమత బలబీరా॥
అర్థం: బలవంతుడూ వీరుడూ అయిన హనుమంతుణ్ణి తలచుకునేవాళ్ల కష్టాలు తొలగిపోతాయి, బాధలన్నీ మాయమవుతాయి.
వివరణ: “సుమిరై” అంటే తలచుకోవడం. కష్ట సమయంలో హనుమంతుణ్ణి తలచుకుంటే మనసుకు ధైర్యం వస్తుంది, భయం తగ్గుతుంది. భక్తులు కష్టాలు తొలగిపోవడం అంటే ఇదే అనుకుంటారు.
జై జై జై హనుమాన గోసాఈం।
కృపా కరహు గురు దేవ కీ నాఈం॥
అర్థం: స్వామీ (గోసాఈం) హనుమంతా, నీకు జయం, జయం, జయం. గురువులా నా మీద దయ చూపించు.
వివరణ: మూడుసార్లు “జై” అంటూ మనస్ఫూర్తిగా హనుమంతుడికి జేజేలు పలుకుతున్నారు. గురువు ఏమీ ఆశించకుండా శిష్యుల మీద దయ చూపిస్తాడు, వాళ్ల తప్పులు దిద్దుతాడు. అలాంటి దయనే హనుమంతుణ్ణి అడుగుతున్నారు.
జో సత బార పాఠ కర కోఈ।
ఛూటహి బంది మహా సుఖ హోఈ॥
అర్థం: దీన్ని వంద (సత) సార్లు చదివినవాళ్లు బంధనాల నుంచి విడుదలవుతారు, వాళ్లకు గొప్ప సుఖం కలుగుతుంది.
వివరణ: “సత” అంటే వంద, “బంది” అంటే బంధనం. మహాత్ములు దీన్ని సంసార బంధాల నుంచి విముక్తి అని చెబుతారు. చాలా మంది భక్తులు ఏదైనా సంకల్పంతో వంద సార్లు చదువుతారు.
జో యహ పఢై హనుమాన చలీసా।
హోయ సిద్ధి సాఖీ గౌరీసా॥
అర్థం: ఈ హనుమాన్ చాలీసా చదివినవాళ్లకు సిద్ధి కలుగుతుంది. దీనికి గౌరీశుడు (గౌరీసా), అంటే శివుడే సాక్షి.
వివరణ: పారాయణం వల్ల ఏం కలుగుతుందో ఇక్కడ చెబుతున్నారు, దీన్ని ఫలశ్రుతి అంటారు. “సిద్ధి” అంటే మనసుకు బలం అనీ, చేసే పనిలో విజయం అనీ భక్తులు రెండు రకాలుగా తీసుకుంటారు. ఇది నమ్మకానికి సంబంధించిన విషయం. ఫలం దేవుడి దయ వల్లా మన కృషి వల్లా వస్తుంది.
తులసీదాస సదా హరి చేరా।
కీజై నాథ హృదయ మహఁ డేరా॥
అర్థం: తులసీదాసు ఎప్పుడూ హరికి (శ్రీరాముడికి) సేవకుడే. నాథా, నా హృదయంలో కొలువుండు.
వివరణ: చివరలో తులసీదాస్ గారు తనను “హరి చేరా” (దేవుడి సేవకుడు) అని చెప్పుకుంటారు. డబ్బో పదవో ఏమీ అడగరు, హనుమంతుడు తన హృదయంలో ఉండాలని మాత్రమే కోరుకుంటారు.
చివరి దోహా
పవనతనయ సంకట హరన, మంగల మూరతి రూప।
రామ లషన సీతా సహిత, హృదయ బసహు సుర భూప॥
అర్థం: వాయుపుత్రా, నువ్వు కష్టాలు తీర్చేవాడివి, మంగళ స్వరూపుడివి. దేవతలకు రాజా, శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడు, సీతమ్మలతో కలిసి నా హృదయంలో కొలువుండు.
వివరణ: చివరి దోహాలో హనుమంతుణ్ణి ఒంటరిగా కాదు, రాముడి కుటుంబం మొత్తంతో కలిసి హృదయంలోకి పిలుస్తున్నారు. ఎందుకంటే హనుమంతుడు ఉన్న చోట శ్రీరాముడు కూడా ఉంటాడు.
గమనిక: ఇక్కడ హనుమాన్ చాలీసా గీతా ప్రెస్, గోరఖ్‌పూర్ ప్రచురణ ప్రకారం తెలుగు అక్షరాల్లో ఉంది. ప్రతి పంక్తినీ ఆ ప్రచురణతో సరిచూశాం. చాలా తెలుగు పుస్తకాల్లో కొన్ని మాటలు కాస్త వేరుగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు బరనఉఁ రఘుబర బిమల జసు బదులు వరణౌ రఘువర విమల యశ, సంకర బదులు శంకర, ఔర బదులు ఔ, లషన బదులు లఖన, చలీసా బదులు చాలీసా అని ఉంటుంది. భక్తులు రెండు రకాలుగానూ చదువుతారు.
॥ జయఘోష ॥
బోలో ..
॥ సియావర రామచంద్ర కీ జయ ॥
॥ పవనసుత హనుమాన కీ జయ ॥
॥ ఉమాపతి మహాదేవ కీ జయ ॥
॥ వృందావన కృష్ణ చంద్ర కీ జయ ॥
॥ బోలో భాఈ సబ సంతన కీ జయ ॥
॥ ఇతి ॥
హనుమాన్ చాలీసా తెలుగు అర్థం PDF
పూర్తి చాలీసా, ప్రతి దోహా, చౌపాయికి సులువైన అర్థం, అన్నీ ఒకే PDF లో ఉన్నాయి. ఫోన్‌లో పెట్టుకోండి, లేదా ప్రింట్ తీసుకోండి.
చాలీసా మాత్రమే ఒక పేజీ లేదా రెండు పేజీల PDF లో కావాలంటే హనుమాన్ చాలీసా తెలుగులో పేజీలో ఉంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
చాలీసా అర్థం గురించి చాలామంది అడిగే ప్రశ్నలకు ఇక్కడ జవాబులు ఉన్నాయి.